AN SINH XÃ HỘI: CHƯƠNG TRÌNH PHỤ CẤP AN SINH (Supplemental Security Income = SSI)

 

AN SINH XÃ HỘI:

CHƯƠNG TRÌNH  PHỤ CẤP AN SINH

 (Supplemental Security Income = SSI)

---

 Nguyễn Trong Liệu

Tiến sĩ Luật khoa, nguyên Giám đốc

Văn phòng Khiếu nại các quyền lợi An sinh Xã hội  

 

 1/- CHƯƠNG TRÌNH SSI lÀ GÌ ?

    

       Ba chữ SSI rất quen thuộc với các vị cao niên. Ðối với các anh em HO quá ốm yếu sau nhiều năm bị hành hạ trong các trại tù gọi là “Cải tạo”, thì kể từ năm 2004, mỗi tháng lãnh được $790 tại Tiểu Bang California, và $560 tại các Tiểu Bang khác như Texas, Virginia, Maryland. . . vì các Tiểu Bang này không có tiền trợ cấp của Liên Bang. Ðay chính là khoản tiền mà đồng hương chúng ta quen gọi là tiền già.

      Thực ra, dùng hai tiến “Tiền già” để ám chỉ tiền SSI là không được chỉnh lắm. Lý do là vì chương trình SSI nhắm trợ cấp cho những người ở lớp tuổi cao niên trên 65 tuổi và ít tháng, tỷ như những người sinh năm 1939 đến năm 2004, muốn xin trợ cấp SSI phải đủ 65 tuổi và 4 tháng; Những người sinh năm 1940 đến năm 2005 phải đủ 65 tuổi và 6 tháng mới đủ điều kiện xin SSI; Những ngườibị mù loà (blind), tật nguyền (disabled) 18 tuổi trở lên, các trẻ em bẩm sinh tật nguyền (disabled children).

    

       Vi những thành phần trên không có lợi tức hay lợi tức quá thấp nên chính phủ Liên Bang phải trợ cấp hàng tháng môt số tiền để giúp họ đạt được một mức sống tối thiểu, tức (Supplemental Secuity Income”, tạm dịch là “Tiền Phụ Cấp  An Sinh”. Vì chương trình này cũng do cơ quan “Social Security Administration” quản trị nên rất dễ lầm với chương trình “Social Security” là một chương trình trả tiền hưu, tiền bệnh cho những người đi làm đã đóng thuế khi về hưu hay khi bị tật nguyền, khi tạ thế, người hôn phối còn sống và các con dưới 18 tuổi được cấp dưỡng.

2/- NHỮNG VỊ CAO NIÊN TUỔI TỪ 65 TRỞ LÊN MUỐN ÐƯỢC HƯỞNG TIỀN SSI THÌ CẦN NHỮNG ÐIỀU KIỆN NÀO ?

      Những điều kiện để các vị cao niên được hưởng phụ cấp SSI là:

1.- Ðiều kiện tuổi tác: Phải từ 65 tuổi cộng ít tháng , tùy theo năm sinh (chứng minh bằng giấy chứng nhận đã nhập quốc tịch và khai sanh nếu có). Cụ thể:

   - Sinh năm 1938, phải đủ 65 tuổi và 2 tháng

   - Sinh năm 1939, phải đủ 65 tuổi và 4 tháng.

   - Sinh năm 1940, phải đủ 65 tuổi và 6 tháng.

   - Sinh năm 1941, phải đủ 65 tuổi và 8 tháng.

   - Sinh năm 1942, phải đủ 65 tuổi và 10 tháng.

   - Sinh từ năm 1943 đến 1954, phải đủ 66 tuổi.

   - Sinh năm 1955, phải đủ 66 tuổi và 2 tháng.

   - Sinh năm 1956, phải đủ 66 tuổi và 4 tháng.

   - Sinh năm 1957, phải đủ 66 tuổi và 6 tháng.

   - Sinh năm 1958, phải đủ 66 tuổi và 8 tháng.

   - Sinh năm 1959, phải đủ 66 tuổi và 10 tháng.

   - Sinh năm 1960, phải đủ 67 tuổi.

2.- Ðiều kiện phải có thẻ anh sinh xã hội (Social Security Card)

3.- Ðiều kiện phải có quốc tịch Hoa Kỳ: Trước ngày 22 tháng 8 năm 1996, luật không đòi hỏi đương đơn phải có quốc tịch Hoa Kỳ. Theo đạo luật mệnh danh là “The Personal Responsibility And Opportunity Reconcilion Act of 1996, còn được gọi là “Welfaire Reform” do Tổng Thống Bill Clinton ký và ban hành ngày 22 tháng 8 năm 1996, luật đòi hỏi đương đơn phải có quốc tịch Hoa Kỳ, ngoại trừ các trường hợp sau đây:

   a).- Thành phần tỵ nạn, được miễn quốc tịch Hoa Kỳ trong 7 năm.

   b).- Thành phần cựu chiến binh đã phục vụ trong quân đội Hoa Kỳ.

   c).- Những người đã làm việc tại Hoa Kỳ, có đóng thuế An Sinh Xã Hội trong thời gian 10 năm hay 40 tam cá nguyệt, và trong thời gian đi làm sau ngày 31 tháng 12 năm 1966, không lãnh trợ cấp xã hội như AFDC (Aid For Family With Dependent Children) hay trợ cấp “General Relief” cho những người độc thân.

   d).- Những di dân hợp pháp nhập nước Mỹ trước ngày 22 tháng 8 năm 1996 bị tật bệnh trước hay sau ngày đó. Ðiều này phải hiểu là những người dù đã tới 65 tuổi hay hơn nữa vẫn phải chứng minh rằng mình đang bị tật bệnh nặng không thể làm việc được và đã được người bảo trợ cung cấp tài chánh đủ 3 năm..

      Riêng tại California, bắt đầu từ tháng 12 năm 1996, các di dân đến Mỹ trước ngày 22 tháng 8 năm 1996, đã 65 tuổi, chưa có quốc tịch Mỹ, còn khoẻ mạnh và người bảo trợ (sponsor) đã trợ cấp đủ 3 năm,thì được xin trợ cấp theo chương trình trợ cấp dành cho người di dân gọi là “CAPI” ( California Assistance Program For Immigration). Số tiền trợ cấp bao gồm cả Phiếu Thực Phẩm (Food Stamps) và chỉ thua người lãnh SSI $10.

4.- Ðiều kiện lợi tức (Income): có hai loại lợi tức:

   a).- Lợi tức kiếm được nhờ đi làm (earned Income): Luật về SSI không quan niệm người được lãnh phúc lợi này phải thuộc loại hoàn toàn “trắng tay” và luôn luôn khuyến khích những người thụ hưởng nên đi làm kiếm thêm lợi tức (earned income). Nếu tiền kiếm được quá thấp, vẫn được trợ cấp thêm, trừ khi nào tiền lương tháng cao hơn giá biểu hàng năm do chính phủ Liên Bang quy định. Trợ cấp SSI gồm có hai phần: Liên bang và Tiểu Bang.

      Năm 2004 phần của Liên Bang cho cá nhân là $564, cho hai vợ chồng là $846. Tiểu Bang California trợ cấp thêm cho một người là $226, cho một cặp vợ chồng là $553. Vì vậy, ở Cali một người lãnh $790 và một cặp vợ chồng lãnh $1,399. Các Tiểu Bang khác như Texas, Maryland, Virginia, Kansas, đều khong có phần của Liên Bang. Ở những Tiểu Bang không có phần trợ cấp thêm, một người chỉ lãnh được $564.

      Ðến đây, câu hỏi được đặt ra là làm sao biết được số tiền mình kiếm được, tới mức nào thì không được lãnh trợ cấp tiền SSI nữa.Mức độ này thay đổi tùy năm. Tỷ như  năm 2004, lấy $564 x 2 = 1,128, lấy 1,128 + $85 = $1,213. Nếu đi làm được $1,213, sẽ không được hưởng trợ cấp SSI. Như vậy thì chỉ cần đi làm kiếm được $1,212 thì vẫn được lãnh $1.00 SSI, tuy nhỏ nhưng đương nhiên có Medicaid hay Medi-Cal ở Cali, một quyền lợi đáng kể.

      Tại Cali, trợ cấp SSI cho một người là $790 nên lợi tức kiếm được phải tới mức $1,665 (Theo lối tính nói trên) mới không được lãnh SSI. Chỉ cần kiếm được $1,664, thì được hưởng ngay $1.00 SSI và Medi – Cal.

   b) Lợi tức không do việc làm đem lại (unearned income): Loại lợi tức này thường là tiền do con cháu, bạn bè giúp đỡ, tiền thất nghiệp, tiền hưu, tiền trúng số.v. . . Lối tính toán tiền này giản dị hơn.

      Như trên đã trình bầy, phần Liên Bang cho một cá nhân là $564 và một cặp vợ chồng là $846. Nếu ở Texass, con thương BỐ Mẹ, gửi biếu ông bà nhân dịp lễ Thượng Thọ chi phiếo $1,000 chẳng hạn. Vì đây là loại lợi tức không do việc làm đemlại nên SSA lấy $1,000 trừ đi $ 20 còn $980. Số tiền $980 lớn hơn $846 nên tháng đó hai ông bà kia không được lãnh tiền trợ cấp SSI. Nếu người con chỉ biếu bố mẹ $20 thì tháng đó ông bà không bị cắt trợ cấp SSI.

      Tiền hưu thuộc quỹ An Sinh Xã Hội (Social Security) được coi là lợi tức không do việc làm đem lại (unearned income). Tỷ như ông Giáp cư ngụ tại Cali đi làm đủ 40 tam cá nguyệt (quarters) nay 65 tuổi về hưu, lãnh $400 tiền hưu hàng tháng. Ông có thể xin thêm trợ cấp SSI. Vì $400 thuộc loại lợi tức không do việc làm đem lại nên cơ quan SSI lấy $400 trừ $20, còn $380. Hơn nữa, vì trợ cấp SSI cho một cá nhân là $790, trong khi lợi tức của ông Giáp chỉ vỏn vẹn có $380 nên ông sẽ được lãnh: $790 - $380 = $410. Ông Giáp đi làm về hưu nên có Medicaire,nay vì ông lãnh $410 tiền SSI nên được cấp Medi – Cal, nhưng được miễn phải trả phần B của Medicare mỗi tháng $66,60 cho năm 2004.

      Trong số báo tới chúng tôi sẽ đề cập đến điều kiện tài nguyên (Resources) đến mức nào thì các vị cao niên từ 65 tuổi trở lên được hưởng tiền trợ cấp SSI.

 

                 Ts. Nguyễn Trọng Liệu.