CHỨC NĂNG VÀ LƯƠNG TÂM CỦA LUẬT SƯ - Ls Nguyễn Vạn Bình

 

CHỨC NĂNG VÀ LƯƠNG TÂM

CỦA LUẬT 

  NGUYỄN VẠN BÌNH

Trãi qua nhiều thời đại từ thời Đế Quốc La Mã, thời Cổ Hy Lạp, sang chế độ quân chủ tại nhiều quốc gia và đến thời Cộng Hòa Miền Nam Việt Nam, thì mọi người đều nhận thấy vai trò của người Luật Sư thật cần thiết và hữu ích trong việc thực hiện nền công lý trong một quốc gia.

Theo Hiến Pháp của VNCH qui định Thẩm Phán Công Tố  giữ quyền truy tố và buộc tội . Luật Sư đảm nhận quyền biện hộ và Thẩm Phán Xử Án ra phán quyết.

Chúng ta hãy tưởng tượng trong một vụ kiện về hình sự mà phía bị can không có lời biện hộ của người Luật Sư thì vị Chánh Án dễ bị Biện Lý ảnh hưởng mà đưa ra phán quyết sai lầm và bất công.

Người Luât Sư muốn làm tròn nhiệm vụ phụ tá công lý, ngoài việc tuân thủ những luật lệ của quốc gia còn phải có những đức tính cần thiết để được mọi người quí mến và kính phục.

Tại miền Nam VN dưới thời VNCH, khi gia nhập vào Luật Sư Đoàn, người Luật Sư phải tuyên hứa tại Toà Thượng Thẩm Sàigòn hay Huế như sau:

“Tôi thề với tư cách Luật Sư không nói hay công bố điều gì trái vơi luật pháp, thể lệ, thuần phong mỹ tục, an toàn quốc gia và an ninh công cộng. Không bao giờ xử sự thiếu tôn kính đối với tòa án và nhà cầm quyền “

 Bởi thế, người Luật Sư muốn hành nghề một cách xứng đáng, được mọi người, mọi giới quí trọng, ngoài việc hiểu biết các luật lệ, còn phải thấu hiểu các qui tắc, truyền thống tập quán của nghề luật sư và phải có lương tâm nghề nghiệp.

Những đức tính căn bản đòi hỏi nơi Luật Sư gồm có:

1-SỰ ĐỘC LẬP:

Luật Sư phải giữ được sư độc lập,không bị lệ thuộc vào chính quyền hay bị toà án chỉ huy và không hành động vì quyền lợi cá nhân.

Đối với các Thẩm Phán, người Luật Sư tuy giữ thái độ nhã nhặn và lễ độ ,nhưng tránh mọi hành vi luồn cúi, năn nỉ để xin xỏ .

Đối với chính quyền, vì cần nói lên sự thật bênh vực cho thân chủ,nên không bao giờ chấp nhận mọi chỉ thị của nhà cầm quyền và cũng không bao giờ vì sợ nhà cầm quyền mà không dám nói.

Đối với các thân chủ,người Luật Sư tránh bị lệ thuộc vào những quyền lợi bất chánh do thân chủ đưa ra.  Để giữ được sự độc lập nầy,Luật Sư Đoàn của VNCH cấm mọi giao ước giữa luật sư và thân chủ chia theo tỷ lệ quyền lợi thâu được sau khi thắng kiện .Ngoài ra, Luật Sư Đoàn cũng cấm chỉ  sự kiêm nhiệm nghề luật sư với bất cứ một nghề nào khác nhất là có thể làm phương hại đến sự độc lập và phẩm cách của luật sư ..

2-    SỰ NGAY THẬT:

 Chủ đích của nghề Luật Sư không phải chỉ giúp cho thân chủ thắng kiện mà chính là phải phụng sự cho công lý, giúp toà án thấy rõ sự thật và áp dụng ngay thẳng luật lệ.

Đối với thân chủ, người Luật Sư phải thẳng thắn trình bày nói lên sự thật , để cho vụ kiện có thể thắng hay thua.Luật Sư không thể vì ham tiền hứa hẹn với thân chủ mà nhận lãnh những vụ kiện không thể thắng được .

Đối với Toà án,Luật Sư phải tuyệt đối tôn trọng sự thật trong việc trình bày sự kiện trước Toà án. Luật sư không được đưa ra những lập luận gian dối, không được dùng những phương thức gian trá để lường gạt toà án, lường gạt đồng nghiệp.

3-    BẤT VỤ LỢI :

 Luật Sư không chủ đích hành nghề để làm giàu mà cần theo đuổi một mục đích là phụng sự cho công lý, bênh vực những kẻ bị đàn áp hay cô thế .

Luật Sư không được có quyền lợi riêng tư trong vụ kiện.Vì có quyền lợi,Luật Sư sẽ bị mù quáng vá không còn biện hộ cho lẽ phải và công lý. Người Luật Sư hành nghề với tinh thần bất vụ lợi không đòi hỏi thân chủ phải trả những thù lao quá đáng với công việc làm của mình.Đối với thân chủ nghèo, Luật sư phải biện hộ miễn phi. Đối với thân chủ giàu, mặc dầu chịu trả thù lao to tát, nhưng nếu thân chủ không xứng đáng và vụ kiện không chính đáng, Luật Sư phải biết từ khước mà không nhận biện hộ.

4-    TRÁCH NHIỆM:

Luật sư khi nhận biện hộ cho thân chủ phải chu toàn trách nhiệm của mình, không thể làm mất đi sự tin cậy của thân chủ.

Trong thời gian tập sự, Luật Sư không được từ chối biện hộ cho các thân chủ mỗi khi có sự đề cử từ Thủ Lãnh Luật Sư Đoàn hay Chánh án của Toà Đại Hình nếu không có lý do chính đáng .

Luật Sư Thực Thụ vắng mắt nơi văn phòng quá 3 tháng phải báo tin cho Thủ Lãnh Luật Sư Đoàn và cho biết những biện pháp đã dự định để bảo vệ quyền lợi thân chủ trong thời gian vắng mặt .

5-    BÍ MẬT NGHỀ NGHIỆP:

Vì giữ sự bí mật, Luật Sư mỗi khi được các thân chủ cho biết những điều bí mật nhân lúc hành nghề thì không được tiết lộ những điều ấy cho ai biết. Trong các sự kiện hay giấy tờ bí mật mà thân chủ giao cho, Luật Sư phải lựa chọn công bố  những gì cần tiết lộ với tất cả trách nhiệm của mình và vì sự lợi ích cho việc biện hộ cho thân chủ.

6-    TÌNH ĐỒNG NGHIỆP:

VÌ tình đồng nghiệp, các Luật Sư phải cố tránh những đụng chạm gay gắt có thể làm phẩm cách của chức vụ Luật Sư.

Các Luật Sư cần có sự giúp đở nhau nhất là chỉ bảo nhau trong phạm vi nghề nghiệp .

Giữa các Luật Sư cần có sự đoàn kết để có sức mạnh của tập thể nhằm đạt được mục đích chung là phụng sự cho công lý.

Khi phải cải với đồng nghiệp trong phiên toà thì vẫn giữ tình đồng nghiệp ,tránh sự thù hiềm lẫn nhau.

Các Luật Sư đàn em phải kính nể bậc đàn anh. Trái lại các bậc đàn anh cũng phải nhã nhặn và độ lượng đới với các Luật sư trẻ.  Giữa các Luật sư không được nói xấu nhau . Để giữ hòa khí giữa các Luật Sư,Luật Sư Đoàn cấm các luật sư giành giựt thân chủ của nhau.

7-    HỢP TÁC VỚI CÁC THẨM PHÁN:

Luôn giữ mối giao hảo tốt đẹp với giới Thẩm Phán và sẳn sàng giúp các thẩm phán bằng cách đưa ra những sự kiện, những tài liệu sự thật hầu tránh những bản án bất công .

Tóm lại, dưới chế độ của VNCH trước ngày 30-4-1975 trước đây, luật pháp đã qui định rõ ràng các vai trò như sau :Công Tố Viện nắm quyền truy tố, buộc tội. Dự Thẩm sẽ lo phần điều tra. Luật sư lo phần biện hộ. Thấm Phán Xử Án giữ vai trò trọng tài và ra phán quyết. Chính sự phân công nầy sẽ tránh đi nhiều những phán quyết bất công và lạm quyền.

Chính vì vậy,Luật Sư nếu hành nghề xứng đáng, có lương tâm chức nghiệp quả đã giữ  vai trò hữu ích và quan trọng trong việc thực thi nền Công Lý trong một quốc gia vậy ./.

NGUYỄN VẠN BÌNH