Tham luận: LUẬT SƯ TẬP SỰ CÓ PHẢI LÀ LUẬT SƯ KHÔNG? Thiện Ý

 

Tham luận:

LUẬT SƯ TẬP SỰ CÓ PHẢI LÀ LUẬT SƯ KHÔNG?

Thiện Ý

   

   Cách nay khá lâu, chúng tôi có nhận được một E-mail của một người ở Houston hỏi rằng Luật sư tập sự ở Việt Nam có phải là luật sư không? Người hỏi cho hay là câu trả lời của chúng tôi sẽ xác định ai là người thắng cá cuộc. Sau khi chúng tôi trả lời thi người gửi E-mail xác nhận mình là người thua cuộc cá độ này.

     Vì thế hôm nay chúng tôi viết bài này để những ai không am tường biết câu trả lời đúng đắn cho câu hỏi: Luật sự tập sự tại Việt Nam Cộng Hòa trước 1975 có phải là luật sư không?

     Để trả lời câu hỏi này, chúng tôi mạn phép lần lượt trình bầy theo hiểu biết của mình:

1.- Luật sư tập sự theo quy chế Luật sư đoàn Tòa Thượng thẩm Sài Gòn.

2.- Luật sư tập sự có phải là luật sư không?

I/- LUẬT SƯ TẬP SỰ THEO QUY CHẾ LUẬT SƯ ĐOÀN TÒA THƯỢNG THẨM SÀI GÒN.

   Theo sự hiểu biết của chúng tôi, Quy chế Luật sư Đoàn Tòa Thượng Thẩm Sài Gòn, một đoàn thể nghề nghiệp, có tư cách pháp nhân và có thẩm quyền định danh tư cách luật sư cho một thể nhân. Theo đó quy định đại cương như sau:

1.Điều kiện để xin gia nhập Luật sư đoàn với tư cách luật sư tập sự:

(1)- Có bằng Cử nhân luật, tương đương hay cao hơn được thừa nhận.

(2)- Không can án, hạnh kiểm tốt

(3)- Sau khi gia nhập Luật sư đoàn với tư cách luật sư tập sự, không được làm một nghề nghiệp nào khác.

(4)- Phải được một văn phòng Luật sư thực thụ đang hành nghề nhận là luật sự tập sự

(5)- Thời gian tập sư luật sư là 3 năm tính từ ngày tuyên thệ gia nhập Luật sư đoàn.Sau 3 năm  tập sự, nếu đậu kỳ thi sát hạch luật sư tập sự sẽ được công nhận là luật  sư thực thụ.Thường có hai kỳ thi mãn hạn tập sự vào giữa năm và cuối năm. Nếu thi rớt có quyền thi lại tối đa ba lần. Nếu rớt lần thứ ba đương sự không còn cơ hội hành nghề luật sư nữa.

      Thời gian tập sự 3 năm, chỉ được miển trừ với: các Giáo sư, Tiến sĩ giảng dạy khoa Luật- Những người có cử nhân luật mà đảm nhiệm các chức vụ công tố, xử án tại các Tòa án dân sự hay quân sự ít nhất 10 năm. Thế nhưng các đương sự trong các trường hợp này vẫn phải ghi danh tập sự một năm tại một văn phòng luật sư thực thụ. Sau đó không phải thi mãn hạn tập sự mà đương nhiên trở thành luật sư thực thụ sau khi tuyên thệ trước Tòa.

2.- Thủ tục xin gia nhập.

      (1). Hồ sơ xin gia nhập được đệ nạp văn phòng Thủ lãnh Luật sư đoàn, thông qua thư giới thiệu của luật sư chủ văn phòng nhận đương sự tập sự luật sư.

      (2).Vị luật sư chủ văn phòng sẽ dẫn đương sự đến chào kính Thủ Lãnh luật sư đoàn cùng  12 thành viên Hội đồng Luật sư đoàn (10 vị thực thụ và 2 vị dự khuyết). Đồng thời cũng chào kính Chưởng Lý Tòa Thượng Thẩm Saigon.(*)

     (3).Mặc áo luật sư và tuyên thệ trước Tòa (Chưởng Lý) để chính thức gia nhập Luật sư đoàn với tư cách luật sư tập sự.

II/- LUẬT SƯ TẬP SỰ CÓ PHẢI LÀ LUẬT SƯ KHÔNG?

  

                                  Luạt sư Nguyễn Vạn Bình
   

Căn cứ vào những điều kiện và thủ tục xin gia nhập Luật Sư Đoàn Tòa Thượng Thẩm Sàigon, một luật sư tập sự :

1.-Về hình thức: Một luật sư tập sự có tư cách luật sư và được trong giới luật sư, Tòa án, xã hội công nhận và gọi danh hiệu nghề nghiệp luật sư kèm với tên thật, kể từ ngày mặc áo luật sư tuyên thể gia nhập Luật sư Đoàn trước Tòa.

2.- Về nội dung: Có sự phân biệt giữa danh hiệu luật sư tập sự với luật sư thực thụ để nói lên sự khác biệt năng lực chuyên môn, quan hệ với thân chủ và trước Tòa, giữa một luật sư thực thụ với một luật sư tập sự. Chẳng hạn:

      (1) Về năng lực chuyên môn, luật sư tập sự  là người đang vừa học vừa hành nghề, trong khi luật sư thực thụ được quyền mở văn phòng  hành nghề, là bậc Thầy (Maitre) có trách nhiệm chỉ dẫn, truyền đạt kiến thức kinh nghiệm trong nghề luật sư cho luật sư tập sự.

     (2). Quan hệ với Tòa, luật sư tập sự được quyền tranh cãi, biện hộ cho thân chủ của văn phòng mình tập sự, cũng như thân chủ riêng của mình trước tòa trong các vụ án hình sự. Nhưng không được nhân danh chính mình, mà thường mở đầu bằng câu:

-Thưa Quý Tòa, chúng tôi thay mặt cho luật sư X (chủ văn phòng) biện hộ cho bị can Y….

     Đối với các vụ án hộ sự hay hình sự, nếu được văn phòng giao cho viết lý đoán, biện minh trạng…thì người ký tên là các Maitres chứ không phải luật sư tập sự.

   (3) Trong quan hệ với thân chủ, luật sự Tập sự nếu được luật sư chủ văn phòng cho phép,có quyền biện hộ và tiếp xúc trao đối với các thân chủ các vụ án của văn phòng, hay với thân chủ các vụ án riêng của mình nhận thụ lý. Nhưng Thư nhiệm cách các vụ án hình hay dân sự đều do luật sư thực thụ chủ văn phòng ký nộp cho Tòa..

III/- KẾT LUẬN.

      Tóm lại, một luật sư tập sự được mang danh hiệu luật sư sau khi đã mặc áo luật sư và tuyên thệ trước Tòa.Đồng thời được giới đồng nghiêp luật sư, Tòa án công nhận, được xã hội gọi hay viết danh hiệu luật sư kèm tên thật.

    Sự khác biệt giữa luật sư tập sự và luật sư thực thụ thuộc về nội dung được thể hiện qua năng lực chuyên môn, quan hệ với thân chủ và trước Tòa.  

     Vậy khi dùng danh hiệu luật sư gọi hay viết kèm tên thật của một luật sư tập sự là chính danh. Trong trường hợp cần nói hay viết rõ thêm thì có thể gọi hay viết như sau:

   “Luật sư Nguyễn Văn X… hiện hay nguyên là luật sư tập sự Tòa Thượng Thẩm Sài Gòn” chẳng hạn.

Thiện Ý

Houston, ngày 30 tháng 9 năm 2024

(*) Bài viết này co tham khảo Luật sư Tạ Quang Trung, nguyên thành viên thực thụ Hôi Đồng Luật sư đoàn Tòa Thượng thẩm Saugon.